پربازدیدترین مسجد ایران

پربازدیدترین مسجد ایران

در روز زیارتی مخصوص حضرت ثامن‌الحجج (۲۳ ذی‌القعده) در حالی که دست بر سینه نهاده و به محضر مبارک‌شان سلام می‌دهیم، به ضلع شرقی حرم می‌رویم و قدم به قدیمی‌ترین مسجد شیعی مشهد و تنها مسجد بارگاه حرم امام رضا(ع) می‌نهیم. مسجدی باشکوه و باعظمت که به اذعان شاهدان خویش، پربازدیدترین مسجد ایران است:

شناسنامه:

نام: مسجد گوهرشاد
بانی مسجد: گوهرشادبیگم همسر شاهرخ تیموری
مکان مسجد: مشهد، حرم امام رضا (ع)
سال ساخت: ۸۲۱ ق/۱۴۱۸ م
معمار: قوام‌الدین شیرازی

ویژگی‌های خاص مسجد:

پربازدیدترین مسجد ایران
همجواری با حرم حضرت علی بن موسی الرضا(ع)
شاهکاری معماری مسجد-دوره تیموری
بانی و متولی ساخت مسجد یک بانو است.
پایگاه موثر در جریانات سیاسی اجتماعی تاریخ معاصر
پایگاه علمی به دلیل برخورداری از کتابخانه عمومی

چند ایده از مسجد:

شرط وضو داشتن در حین ساخت مسجد
جایگاه ویژه سادات در مسجد

معرفی کوتاه:

مسجد گوهرشاد؛ همانطور که از نام آن پیداست، توسط بانویی شیعه؛ ادب دوست، هنرمند و نیکوکار به نام “گوهرشادبیگم” همسر شاهرخ تیموری احداث گردید. کسی که به هوای زیارت امام رضا(ع)، گردن آویز الماس خویش را وقف ساخت مسجد جامعی در مجاورت حرم نمود. 

از دیگر بناهای خیریه‌ای که توسط گوهرشاد خاتون بنا شد، مسجد جامع، مدرسه و خانقاه شهر هرات افغانستان و مسجد جامع مشهد در ایران بیش از همه اهمیت دارند که در هر دو شهر به نام آن بانوی نیک‌نام به “مسجد گوهرشاد” موسوم و مشهور می‌باشند و از شاهکارهای هنر معماری و کاشی‌کاری قرن نهم هجری به شمار می‌روند. همچنین او آثار ارزنده‌ای در حرم امام رضا و اطراف آن پدید آورد. از جمله دو رواق “دارالحفاظ” و “دارالسیاده” را بنا کرد.

ازجمله وقایع مهم مسجد گوهرشاد، ماجرای کشتار و سرکوب مردم به دستور رضاشاه، به مناسبت اعتراض به تغییر لباس در سال ۱۳۱۴، درست چند ماه قبل از واقعه کشف حجاب است.پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز مرمت‌هایی در بخش‌های گوناگون مسجد جامع گوهرشاد مشهد صورت گرفته است. مسجد با مجموعه‌ای از آب‌نما و آب‌خوری در وسط صحن زینت یافته که بر زیبایی و شکوه مسجد بیش از پیش افزوده است.

ویژگی‌های مسجد:
معماری هنرمندانه و شاهکار اسلامی
مسجد گوهرشاد مرکب از یک صحن، چهار ایوان و یک گنبد فیروزه‌ای و دو گلدسته زیبا و هفت شبستان است و به جهت قدمت تاریخی، سبک معماری و زیبایی‌های هنری یکی از مهم‌ترین آثار باستانی مشهد و صنعت معماری ایران اسلامی می‌باشد که مورد علاقه زائران و مجاوران است و به عنوان یکی از جاذبه‌های مذهبی تاریخی و فرهنگی مورد توجّه و بازدید باستان شناسان، جهانگردان و دیگر علاقه مندان می‌باشد.

این مسجد از نظر استحکام بنا و ویژگی‌های معماری اسلامی و زیبایی در طراحی، اسلوب و خط و کاشیکاری‌های معرّق و غیر معرّق و مرقم و غیر مرقم و مقرنس و گچکاری و دیگر تزئینات هنری و مشخصه‌های معماری سنّتی بی‌نظیر و ممتاز است و با گذشت ششصد سال همچنان مستحکم و ماندگار، چون آیینه‌ای است که عظمت و قدمت و زیبایی معماری و هنر اسلامی در عهد تیموری را به نمایش می‌گذارد.

محراب زیبا با کتیبه مرمت شده با کاشی‌های معرق مرقم به آیه الکرسی تا الی النور و پایه‌های داخلی ایوان با سنگ‌های مرمر سفید زینت یافته، منبری مرتفع و قدیمی منبت کاری شده، که از چوب گلابی و گردو و بدون میخ فلزی ساخته شده است همه و همه بر زیبایی و شکوه مسجد بیش از پیش افزوده است.

پایگاه علمی و فرهنگی
مسجد گوهرشاد کتابخانه‌ای عمومی دارد که با بیش از ۴۳ زبان رایج دنیا پر شده که حدود ۳۲ هزار نسخه از کتاب‌های این کتابخانه خطی هزار نسخه عکس و بقیه چاپی هستند. البته این کتابخانه اصلی مسجد نیست و کتابخانه قدیمی که سابقه تأسیس آن به سال ۶۱۸ هـ.ق می‌رسد ضلع شرقی صحن امام خمینی است.

ایده‌های مسجد گوهرشاد

شرط وضو داشتن در حین ساخت مسجد
گوهرشادبیگم در آغاز احداث بنای مسجد، به کارگران خود شرط کرده بود که حتما با وضو به بنای مسجد اهتمام کنند، از بدزبانی به یکدیگر بپرهیزند و احترام یکدیگر را نگه دارند. این منش عملیاتی ایشان، مصداق بارز آیه ۱۸ سوره توبه است که می‌فرماید:” انَّمَا یَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللّهِ مَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَالْیَوْمِ الآخِرِ وَأَقَامَ الصَّلاَهَ وَآتَى الزَّکَاهَ وَلَمْ یَخْشَ إِلاَّ اللّهَ فَعَسَى أُوْلَئِکَ أَن یَکُونُواْ مِنَ الْمُهْتَدِینَ”.

تکریم سادات و منسوبان به خاندان اهل بیت(ع) در مساجد
وجود رواق دارالسیاده در مجاورت مسجد گوهرشاد، محلی است که جهت اکرام و گردهمایی سادات علوی در مجاورت حرم تدارک دیده شده است و این امر نشان از جایگاه والا و احترامی است که برای خاندان اهل بیت در مکان‌ها و مساجد اسلامی قائل بوده‌اند. ویژگی و امتیاز برجسته‌ای که در پربازدیدترین مسجد ایران عیان است.

۱ نظر

پاسخی بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

با ما در تماس باشید

توجه داشته باشید که جهت ارسال پیام به بخش‌های مورد نظر همراه با ضمیمه می‌توانید از فرم تماس با ما استفاده نمائید.


پل های ارتباطی:
۰۲۵۳۲۹۱۷۹۴۸ – ۰۳۱۵۵۵۷۱۰۹۵     
masjedideas[at]gmail[dot]com     
کانال تلگرام

ارسال کردن

کاری از "اتاق ایده پردازی فام"

با شناسه کاربری خود وارد شوید

یا    

مشخصات خود را فراموش کرده اید؟