پلک هایی بسته به حرمت مسجد

اگر به عقبه تمدن اسلامی و تاریخ بلند اسلام بنگریم، همه شهرها حول مساجد شکل گرفته و در مجاورت مسجد، بازار، حمام، دارالشفاء، دارالعلم، دارالنظمیه و دیگر نهادها شکل گرفته و گسترش یافته اند. هر نهاد با تمامی ابعاد خود پیوند محکم و متقابلی را با مسجد داشته و جهت اصلی خود را از این نهاد مقدس می گرفته است.

امروز اگر به بازار قدیمی شهرهای اسلامی سفر کنید، یکی از جاذبه های مهم آنها را وجود مسجدی خواهید دید که در دل این بازارها جای گرفته است و با جایگاه برجسته خود در جهت دهی کسب و کار، رونق اقتصادی، گردش بازار سرمایه و ارتباط با دیگر شهرها موثر بوده است. همچون مسجد عمادالدوله که در دل بازار کرمانشاه خوش نشسته و درهای خویش را  به روی کسبه بازار گشوده است:

 

ایده: احیاء اصل همجواری مساجد با بازار در معماری شهرسازی اسلامی

 

شناسنامه مسجد

نام مسجد: مسجد مدرسه عمادالدوله

متولی مسجد: امام قلی میرزا عمادالدوله

سال ساخت: ۱۲۸۵ ه.ق

محل ساخت: ضلع غربی خیابان مدرس و در جوار بازار زرگرهای کرمانشاه

 

ایده های مسجد

مسجدی در دل بازار

امام قلی میرزا عمادالدوله که شاعر، اهل ادب و خود از حوزویان بود، بعد از اینکه به حاکمیت کرمانشاهان و عراقین منصوب شد، به اقداماتی برای شهرسازی نوین کرمانشاهان پرداخت که طرح اولیه آن را پدرش دولتشاه ریخته بود. ایشان بعد از ۱۷ سال بر آن شد تا بازارهای مسقف و متصل به هم در چهار جهت شهر کرمانشاه بسازد. بازارهای مختلف مثل کلوچه پزان و زرگرها و ….که تا دروازه ادامه داشت و هر دروازه به گورستان شهر می رسید. مسجد هم در کنار همین بازار ساخته شده است.

 

قاپی شاه نجف

زیباترین بخش این روایت، نذری است که عمادالدوله انجام می دهد و نیت می کند در صورت حاجت رواشدن دربی از نقره بسازد. دربی از حرم امام علی(ع) آوردند و به عنوان درب مسجد نصب کردند که مردمان از سر صدق و صفا بدان دخیل بسته اند. بعدها به جای این در، دستور داده شد اصفهانیان، دربی از نقره بسازند. این درب در حرم کار گذاشته می شود و قاپی شاه نجف از یادگاران او برجای می ماند. دربی که زمانی بر روی حرم حضرت علی(ع) گشوده می شد امروز بروی مسجد امام الدوله باز می شود.

 

یک شهر و یک ساعت

مسجد عمالدوله همانند بسیاری از مساجد قدیمی و تاریخی، از برجی ساعتی برخوردار است که در میانه دو ایوان قرینه شرقی و غربی خودنمایی می کند. صدای ساعت در همه مسجد براحتی شنیده می شود و عقربه هایش فعل رفتگان و حالیان و آیندگان مسجد را صرف کرده و در هر سحر، بیدارگر اهالی شهر است و آغاز سفری کبوترانه به وصال حق را نوید می دهد.

این ساعت از خارج تهیه شده و آونگ آن در هنگام خلوتی شب، به صدا درمی آمده و اوقات شرعی را تعیین می کرده است. ساعتی شماطه دار که با آونگ شادی بخش خود مردم را در بافت قدیم کرمانشاه بیدار و هشیار می کرده است. زنگ همه مدارس شهر با آونگ این مسجد تنظیم می شده است.

 

۱۲۳ مغازه وقف مسجد

مسجد را از سال ۱۲۸۰ تا ۱۲۸۵ بنا کرده اند و تولیت مسجد را امام قلی میرزا عمادالدوله را به عهده داشته است. آنچه درباره این مسجد شایان توجه است مجاورت آن با بازار است و اینکه خود صاحب ۱۲۳ مغازه وقفی بازار است که صرف امورات مسجد می شده است. اگر به بازار وارد شوی ۱۲۳ طبق نور تابیده از سقف مسجد را خواهی دید که تو را به مسجد خواهد رساند.

 

چهارسوق مسجد؛ دیده بان شهر

یکی از عجایب مسجد برخورداری از حفره ای در محل درب غربی است، چهارسوقی که گنبد مانند است و در مرکز خود سوراخی دارد که از آنجا دشمن شکار می شده است. هرچند در دوره مشروطه یارمحمدخان از سرداران مشروطه توسط فرمانفرما در بازار کرمانشاه کشته و شهید شد. یارمحمدخان از یاران سردارخان و سالارخان بود و شهادت او باعث دگرگونی فضای مسجد و عارفانه گی آن گشته است.

 

حفظ میراث مسجد

درب چوبی قاپی شاه نجف جهت تعمیر به نجاری سپرده شد. بعضی قسمت ها شکسته شده بود که اصلاح شد. اما در زیبایی خاصی داشت. بعد از بازسازی، متوجه شدند تنها نمای در بازسازی شده است. کلون ها و رنگ های در را اهالی خود مسجد اصلاح کردند. اما جا دارد که کاملا بازسازی شود.

 

پلک هایی بسته به حرمت مسجد

حال و هوای عرفانی این مسجد را باید در بسته شدن پلک مغازه ها در قنوت نماز ظهر دید، زمانی که بازاریان در نماز جماعت حضور یافته و از همهمه این حضور دیگر در مسجد جایی نمی یابی. وقت نماز ظهر می شود پلک های بازار به حرمت مسجد بسته می شود و مسجد  تربیت اندیشه ها را در منبر و  محراب خود رقم می زند. مدرسه علمیه امام صادق(ع)، در درون مسجد، از سمت قاپی شاه نجف، پاسدار همه ارزش هایی است که انتظار می رود تا طالبان علوم دینی عهده دار آن شده و موذن جامعه خود باشند.

 

 

 

 

بدون نظر

پاسخی بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

با ما در تماس باشید

توجه داشته باشید که جهت ارسال پیام به بخش‌های مورد نظر همراه با ضمیمه می‌توانید از فرم تماس با ما استفاده نمائید.


پل های ارتباطی:
۰۲۵۳۲۹۱۷۹۴۸ – ۰۳۱۵۵۵۷۱۰۹۵     
masjedideas[at]gmail[dot]com     
کانال تلگرام

ارسال کردن

کاری از "اتاق ایده پردازی فام"

با شناسه کاربری خود وارد شوید

یا    

مشخصات خود را فراموش کرده اید؟