امام جماعت مدیر طبیعی مسجد است

بچه های مسجد صنعتگران، حاج آقا صرافان را تنها امام جماعت مسجد نمی دانند، وی برای بچه ها پدری مهربان، برای دانش آموزان مربی دلسوز و برای مسجد مدیری کارآمد است. وقتی پای حرفهایش می نشینیم لابه لای کلامش متوجه می شویم تمام دغدغه اش مسجد است جایی که دائما باید پویا باشد. گزارش زیر معرفی ایده هایی از حجت الاسلام صرافیان، امام جماعت مسجد صنعتگران مشهد با دیگر رسانه هاست است که گزیده آنها به همت باشگاه ایده پردازان معرفی می گردد:

امام جماعت مدیر طبیعی مسجد است
برای اداره یک مسجد هیچ مدیریتی بهتر از مدیریت یک روحانی نیست، این را نه بخاطر اینکه خودم روحانی هستم می‌گویم، تجربه این را اثبات کرده است. اگر مسجد را مسجد بدانیم و محیط روشنگری و تبلیغ دین، در این صورت چه کسی غیر از روحانی می‌تواند مدیر مسجد باشد؟ هرکس مدیریت کند حتی اگر انسان دلسوزی باشد، باز هم کار روی زمین می‌ماند. مقام معظم رهبری هم می‌فرمایند که مدیر طبیعی مسجد امام جماعت است.

دغدغه مدیر مسجد باید مسائل فکری و معنوی باشد
برای فعال نگه‌داری و فعال کردن مسجد، قدم اول این است که مدیریت مسجد باید دغدغه فعال کردن معنویت و مسائل فکری را در مسجد داشته باشد. اگر دغدغه مدیریت مسجد این بود که کجا را بسازیم، کدام طبقه را درست کنیم و فلان زمین را از همسایه مسجد بخریم.

اگر مدیریت مسجد شأن خودش را- که شأن مدیریت مسائل فکری و مسائل معنوی مسجد است؛ با شأن یک مهندس ساختمان اشتباه گرفت و همیشه دغدغه توسعه جغرافیایی مسجد در سر او بود و عملاً موفق نمی شود که در مسائل فکری و عملی جوان و نوجوان تمرکز داشته باشد. کم نداریم مساجدی که دائما در حال توسعه هستند، اما می بینم عملاً مساجد راکدی هستند. در حالی‌که مدیریتش به لحاظ ظاهر، یک مدیرت فرهنگی به نظر می رسد.

باید خود مسجد را فعال کنیم
تعمیر مسجد به این معنا نیست که جغرافیای مسجد را توسعه دهیم. شاید در این زمانه توسعه جغرافیای مسجد از کارهای اشتباه باشد. به جای این کار باید خود مسجد را فعال کنیم تا آدم ها هرکدام در مکان ها و محله های خودشان مسجد احداث بکنند، نه اینکه این مکان خاص را توسعه دهیم. ما بیاییم از خود فضا بیشتر استفاده کنیم. مثلاً در یک مسجد شلوغ که برای نماز جا نیست، می‌شود چندبار- مثلادو سه بار- نماز برپا شود. چون همه مردم که با هم حاضر نمی شوند، بلکه با فاصله‌های زمانی چند دقیقه‌ای حضور پیدا می‌کنند.

وقتی مردم بدانند که در این مسجد چندبار نماز برگزار می‌شود هرکسی وقتش را برای یکی از نمازها تنظیم می‌کند. به جای اینکه میلیون ها تومان خرج توسعه جغرافیایی مسجد کنیم، خرج کارهای فرهنگی مساجد بکنیم. شاید یکی از لوازمش کتابخانه باشد. ولی واقعیت این است که توسعه فرهنگی مسجد پول لازم ندارد، همت می خواهد، اعتقاد می خواهد. وقتی اعتقاد صحیح باشد کنار کوچه هم می توان نشست و کار فرهنگی کرد.

وسایل مسجد در راستای اهداف مسجد باشد
از کی و چه زمانی آشپزخانه جزء مسجد شده است؟ شاید ۱۰۰ سال ۵۰ سال قبل. چرا به وجود آمده؟ وقتی بررسی می کنیم، می بینیم همان اندازه که از محتوا، فرهنگ، بصیرت و به طور کلی روح مسجد کاسته شد، به خیال خودمان به خاطر ایجاد جاذبه، آمدیم به پوسته مسجد اضافه کردیم. آشپزخانه ساختیم، صندلی گذاشتیم و … این روند یک روند رو به گسترش است مگر مسجد بخواهد مسجد حقیقی باشد که به همان شکل ساده و معنوی خودش بازگردد.

در هر مسجدی باید چیزی و وسیله ای بیاوریم که در راستای اهداف مسجدباشد. اگر در مسجد بخشی را بگذاریم که در راستای اهداف مسجد نیست، عملا بخشی از فکر و توان مدیریت مسجد را به آن بخش و یا وسیله معطوف کرده ایم که می توانست به امور فرهنگی مسجد اختصاص یابد. وقتی وسیله ای که در مسجد لازم نیست را آوردید، کم کم استفاده کاذب پیدا خواهد کرد و کم کم آنقدر به آن وابسته می شویم که دیگر می گوییم بدون آن امکان ندارد.

مسجد بهترین محل انسان سازی است
ما ادعا نمی‌کنیم مسجد تنها محل تربیت است، بلکه ادعا می کنیم مسجد بهترین محل انسان سازی است. به تعبیر قرآن « فِیهِ رِجَالٌ یُحِبُّونَ أَن یَتَطَهَّرُواْ »(توبه؛۱۰۸) در مسجد کسانی هستند که دغدغه پاکیزگی دارند. مسجد به عنوان کانون اصلی ارتباط با خدا است. وقتی انسان وارد یک محیطی معنوی مثل مسجد می شود، خود این فضا تا حدود ۳۰-۴۰ درصد انسان را می برد و انسان را از حالت مادی خارج می کند و زمینه انس انسان با خدا را فراهم می کند.

بر اساس تجربه ما این مطلب روشن است که وقتی جمعی از جوانان در مکانی غیر از مسجد- همچون یک کانون فرهنگی، منزل شخصی، جهت کار فرهنگی و تربیتی جمع می شوند، احساس می شود که سرعت عمل تاثیر گذاری خیلی کمتر است در مقایسه با فضای مسجد. ما اعتقاد داریم که تمام ذرات عالم و تمام ذرات محیط ما شاهد اعمال ما هستند و نسبت به اعمال ما واکنش دارند« یَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها»(زلزال،۴) زمین اخبارش را بیان می کند. آن زمین و فضایی که روزی چند صد نفر از انسان‌ها در آن با نیت خالص با خدای خودشان ارتباط برقرار کرده اند، در و دیوار آن فضا فرق می کند با جایی که چنین اتفاقی در آن نیفتاده است. این در اعتقادات ما هست.

اگر مسجد، مسجد باشد…
مسجد اگر روح داشته باشد چه کسی از او استقبال نمی کند هر انسانی حتی کفار و یهودی و مسیحی. اگر ما توی مساجد منع مسیحی و یهودی نداشته باشیم و مسجد واقعاً مسجد باشد حتی آنها هم می آیند و با خدای خودشان در مسجد مناجات می کنند. چون او هم می خواهد با خدای خودش حرف بزند چه رسد به مسلمان.

خب مسجد ، مسجد باشد یعنی چه؟ یعنی انسان وقتی وارد آن می شود احساس نکند آنجا خانه شخصی است یا رستوران است یا باشگاه و یا… است. نه، اینجا مسجد است و مسجد غیر از تمام اینهاست. نمی خواهم بگویم این ها لازم نیست. اینها جای خود. اگر مسجد، مسجد باشد هیچ ضرورت ندارد امکانات و سرمایه های عظیم مثل وسایل ورزشی و … را توی مساجد محاسبه کنیم. ما می توانیم این میلیاردها بودجه و امکانات را در جای شایسته خودش قرار بدهیم و استفاده کنیم.

چه کار کنیم تا مسجد جاذبه داشته باشد؟
اگر ما برای جذب مردم به مسجد، آمدیم مسجد را رستوران کردیم، مردم را جذب رستوران کردیم نه مسجد. رستوران خودش جاذبه دارد. اگر ما مسجد را تبدیل کردیم به باشگاه، باشگاه خودش جاذبه دارد چون مردم به تحرک نیاز دارند. ما باید آدم ها را به مسجد جذب کنیم.

باید مسجد روح داشته باشد. روح مسجد ،اقامه صلوه است و ایتاء زکات. یعنی احساس شود که از طریق این مساجد زمینه و جرقه ارتباط مردم با خدا زده می‌شود. از موانع جدی ارتباط انسان با خدا مشکلات اقتصادی است. احساس شود مدیریت و آدمهایی که در مسجدند نسبت به دردهای جامعه بی تفاوت نیستند. آن‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هم نه تنها در مسایل جزئیِ فلان گدا بلکه در سطوح بالا، یعنی نسبت به بی عدالتی در کشور حرف برای گفتن داشته باشد. در باب مطالبه عدالت جدی وارد عمل شود. جوان جذب می شود.

هیچ‌گاه به وضعیت فعلی راضی نشدن
یکی از لوازم روحیه‌ی هیچ وقت از کار خود راضی نبودن است. اگر در ارتباط با یک حرکتی از جمله فعالیت در مسجد، از کار خودمان راضی باشیم توقف می کنیم. الان هم روز به روز این نارضایتی نسبت به وضع مسجد در خود من بیشتر می شود. نارضایتی به این معنا که برنامه هایی خیلی بیشتر از قبل در ذهن من است و دنبال این هستیم که یک فرصت مناسب بوجود آید تا آن برنامه های جدید را هم اجرا کنیم.

فضای جدید و نو ویژگی مسجد خلاق
ضای این‌جا همواره یک محیط جدید و نو است و برای جوان و نوجوان همواره تازه است. این هم یکی از ویژگی‌های یک مسجد خلاق است. این یک شرط است برای این‌که جوان و نوجوان جذب شود که حتی محیط ظاهری‌اش تکراری نباشد. البته نه اینکه به صورت فانتزی چیزی به مسجد اضافه کنیم بلکه متناسب با مسجد، فضای مسجد، در و دیوار مسجد روز به روز به اهداف مسجد نزدیک تر شود متناسب با زمان و مکان و اقتضائاتی که پیش می آید.

خادم مسجد رویکرد فرهنگی داشته باشد
اگر خادم یک خادم فرهنگی باشد یعنی به لحاظ فکری دغدغه مسائل فرهنگی داشته باشد ۵۰ الی ۶۰ درصد ظرفیت مسجد راکد نخواهد ماند و گرنه به جد می‌توان ادعا کرد که ۵۰ الی ۶۰ درصد ظرفیت مسجد به خاطر توجیه نبودن خادم با دغدغه‌ها و مسائل فرهنگی راکد می ماند. اگر می خواهیم در مساجدمان تحول اساسی ایجاد کنیم باید یک برنامه آسان و راحتی برای تغییر و تحول در موضوع خادم را پیشنهاد بدهیم.

کاری که در مسجد صنعتگران شده این است که رویکرد خادم یک رویکرد فرهنگی است. هم ما از او توقع کار فرهنگی داریم و نگاهمان به او یک نگاه فرهنگی است و هم او در مسجد کار فرهنگی می کند. ما به خادم به عنوان یک فرد که نظافت مسجد را انجام می‌دهد، نگاه نمی کنیم و توقع این کارها را نداریم.

بدون نظر

پاسخی بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

با ما در تماس باشید

توجه داشته باشید که جهت ارسال پیام به بخش‌های مورد نظر همراه با ضمیمه می‌توانید از فرم تماس با ما استفاده نمائید.


پل های ارتباطی:
۰۲۵۳۲۹۱۷۹۴۸ – ۰۳۱۵۵۵۷۱۰۹۵     
masjedideas[at]gmail[dot]com     
کانال تلگرام

ارسال کردن

کاری از "اتاق ایده پردازی فام"

با شناسه کاربری خود وارد شوید

یا    

مشخصات خود را فراموش کرده اید؟