کد ایده:16240
ایده پرداز: ابراهیم جنبی بحرینی    
توضيح اجمالی:

طراحی کتاب درسی ؛فرهنگ مسجدی دوره های دبیرستان و راهنمایی با هدف پرورش و تربیت نوجوانان در مدارس و آشنایی با سبک زندگی و جامعه نوین مسجدی.

مکان اجرای ایده: سازمان های مرتبط با مسجد
تقویم اجرای ایده: یکبار برای همیشه
نوع مناسبت:
مجری: مسئولین دولتی
مخاطب: دانش آموز

توضیح تفصیلی
مدرسه، فضایی که هر فردی ناگزیر پا در آن می‌گذارد، جایی که قرار است تعلیم و تربیت را به کودکان ما بیاموزد. شواهد نشان می دهد که آموزش پرورش ما در امر تعلیم علوم مختلف موفق عمل کرده است اما جای سوال است که آیا به همان اندازه که به تعلیم توجه می شود به تربیت هم توجه می شود یا خیر؟ با گذری دراکثر مدارس به خوبی این موضوع را متوجه می‌شویم که اکثر دانش آموزان، معلمان، مدیران و حتی والدین دغدغه اصلی شان بحث پیشرفت تحصیلی است و موضوع تربیت در رتبه بعدی قرار دارد.
متاسفانه ساز کار مدارش به طوری تنظیم شده است که بار امر تربیتی دانش آموزان تنها بر دوش معلم پرورشی است؛ درست است که معلم پرورشی بیشترین سهم را در این امر به خود اختصاص داده است اما زمانی این تربیت به خوبی در رفتار دانش آموز نهادینه می شود که تمام ارکان مدرسه از مدیر تا معلمان دیگر و حتی والدین به این امر توجه ویژه ای داشته باشند و پازل های معلم پرورشی را تکمیل کنند که این اقدام نیاز به فرهنگ سازی بسیار ظریف و دقیق است.
فرض کنید یک معلم پرورشی با هزاران دلایل منطقی و احساسی ضرورت عبادت و خواندن نماز را برای دانش آموزان جا می‌اندازد اما معلم ریاضی همین دانش آموزان که اتفاقا فردی مهربان و مودب هم است، نماز نمی‌خواند و حتی به دانش آموزان هم می‌گوید بدون نماز هم می شود با خدا ارتباط داشت. از طرفی دیگر مدیر مدرسه و والدین هم برای معلم ریاضی احترام زیادی قائل هستند و مدام از فرزندشان می‌خواهند که باید در نمره ریاضی نمره خوبی کسب کنی.
حال در شخصیت دانش آموز تعارضی رخ می‌دهد که سخن معلم پرورشی صحیح است یا سخن معلم ریاضی! این تعارض فکری ممکن است در آینده به تقابل تبدیل شود. شاید به همین علت است کلاس تربیتی در بسیاری از مدارس به عنوان یک کلاس نمادین پذیرفته می شود. اکنون باید چه اقدامی انجام دهیم؟ چگونه می‌شود این دانش آموزان را در امر تربیت قدرتمند کنیم؟ در کدام مکان فضای غالب بر محور معنویت می‌چرخد؟ در چه جایی اکثر افراد در امری اتفاق نظر دارند و کمتر تناقض در امر تربیتی دیده می‌شود؟
شاید بتوان گفت نزدیک ترین فضا به این جریان “مسجد” باشد. مسجد جایی است که بر خلاف مدرسه منوط به گذارندن سال تحصیلی در سه یا چهار سال نیست بلکه مسجد می‌تواند فضایی باشد که یک فرد از کودکی تا میانسالی و حتی پیری در آنجا تربیت شود و سهمی را در آنجا داشته باشد. به این ترتیب تنها فضایی را که روح معنویت و زمینه تربیت در آنجا به خوبی فراهم است را می توان مسجد نام برد. جائیکه انسان پاک و ضلال به راحتی با قرار گرفتن در ان فضا می تواند ضمیر خودرا آماده زدودن از هر گونه زنگار کند.
در این مکان اکثر افراد در امور تربیتی و معنوی اتفاق نظر دارند و همه حول امام جماعت مسجد حرف واحدی را می زنند و هنگام تعارض با کمک او راهنمایی می شوند بنابراین کمترین تناقضات رفتاری را می توان در مساجد دید. البته این موضوع در همه مساجد صدق نمی‌کند بلکه استثناهایی در این زمینه وجود دارد همانطور که در مدارس هم استثناهایی وجود دارد. حال باید پرسید چگونه باید ارتباط مسجد و مدرسه را ایجاد کرد؟ آیا چنین امری ممکن است و تا چه حد دوام خواهد داشت؟
بدون شک این امر مستلزم برنامه هنری مناسب و نیروی انسانی کارآمد تربیتی است. اگر یک معلم تربیتی فاقد ویژگی های لازم باشد و یا امام جماعت یک مسجد نتواند ارتباط خوبی را با معلم پرورشی دو دانش اموزان نگیرد یقییناً چنین امری امکان پذیر نمی‌باشد. با فرض نیری انسانی کارآمد حال به سراغ چگونگی این ارتباط ‌می‌رویم . در ادامه چند نمونه از مصداق های عملی این ارتباط را بیان می‌کنیم.
در ابتدا باید فردی در مدرسه به عنوان معلم پرورشی با امام جماعت مسجد و یا مسئول فرهنگی مسجد ارتباط نزدیکی داشته باشد. بسیار مهم است که این افراد کمترین فاصله سنی را با دانش آموزان داشته باشند البته نه تاحدی که دانش اموزان از این افراد حسابی نبرند در گام بعدی می توان مسابقات فرهنگی، ورزشی و علمی با همکاری مسجد و مدرسه انجام گیرد. تبلیغات این مسابقات می‌تواند در مسجد یا مدرسه برگزار شود.
نکته بسیار مهم و تاثیر گذار این است که اهدای جوایز برندگان این مسابقات در مسجد صورت گیرد. برای این کار می توان در مسجد و محله پلاکاردهایی را برای تبریک به افراد برتر نصب و با ارسال کارت دعوت به خانواده ها و معتمدین محل، همه افراد را برای شرکت در یک مراسم شاد و با شکوه دعوت کرد. شاید این اقدام در نگاه اول کمی دوام نداشته باشد اما هدف اصلی، تصویر ذهنی خوب دانش آوزان از یک مسجد خوب است.
فرض کنید در همین اتفاق یک دانش آموزی که شاید تا حالا پایش را به مسجد محله نگذاشته است در یک رشته ورزشی و یا المپیاد علمی به عنوان نفر اول برگزیده می‌شود. بعد متوجه می‌شود مسجد محل بنری را در جلوی مسجد نصب کرده و این پیروزی را به این دانش آموز تبریک گفته است. بعد کارت دعوتی از طرف مسجد به خانواده این دانش آموز ارسال می‌شود و در مسجد هم بین دو نماز جایزه ای ارزنده به این فرد داده می‌شود. معلم، مدیر مدرسه و همکلاسی های این دانش آموز هم در مسجد او تشویق می‌کنند.
بعد مسئول فرهنگی مسجد و یا امام جماعت از وی می‌خواهند که باز هم به مسجد بیاید و حتی کلاس های تقویتی را برای بچه های محل در مسجد برگزار کند. حال خود را جای این دانش آموز بگذارید، آیا با خود نمی‌گوید که چه مسجد خوبی که انقدر برای کار من ارزش قائل است. ارتباط خوب و گرم امام جماعت و مسئول فرهنگی مسجد در ارتباط های بعدی این دانش‌آموز بسیار مهم است.
از طرفی دیگر این دانش آموز برتر در رشته ورزشی تقریبا به عنوان یک الگو برای دیگر دانش آموزان معرفی می شود و با مسجدی شدن او ممکن است بسیاری از افراد دیگر به مسجد نگاه زیباتری داشته باشند. اقدام دیگر این است که گاهی معلم پرورشی این دانش آموزان را به بهانه‌های مختلف به مسجد بیاورد. از تشکیل گروه سرود گرفته تا خواندن مقاله شعر و یا داستان و یا حدیث میان دانش آموزان یا بر پایی نمایشگاه از آثار هنری دانش آموزان و یا کمک کردن در غذای نذری و یا بر پایی جشن و یا…
همه این اقدامات منوط به فکر باز مسئولین مسجد و سعه صدر افراد است. چرا که گاهی ممکن است شعر خواندن یک دانش آموز دربین دو نماز اعتراض چند پیرمرد را بلند کند اما با حمایت امام جماعت و مسئول فرهنگی مسجد این امر خنثی می شود.
پس مرحله اول کشاندن دانش آموزان و ایجاد ارتباط بین مدرسه و مسجد است؛ در گام بعدی باید با برنامه های مداوم این ارتباط حفظ شود و به طوری که دانش آموزان مسجد را مانند محفلی دوستانه برای خود ببینید به طوری که بعد از تمام شدت تحصیل در آن مقطع حضور دوستانه خو را در مسجد ادامه دهند و به نسل های آینده منتقل سازند، این ارتباط، با دادن مسئولیت های بزرگ و اثر گذار مختلف در مسجد به دانش آموزان تا حد زیادی محقق خواهد شد. البته این نکته فراموش نشود که این پیشنهادات در دوره ابتدایی و راهنمایی بیشتر امکان پذیرتر است و شاید اجرای آن در دوره دبیرستان با کمی مشکل روبرو شود.

بایدها
اگر والدین و استادان و معلمان در تربیت شایسته دانش آموزان همت گمارند، به قوانین تربیتی اسلام آشنا باشند و از آنها مدد گیرند، بسیاری از نارسایی های ناشی از جامعه و فضای شبهه ناک جبران پذیر است. به سخنی دیگر چنانچه به هر وسیله ای زمینه شقاوت در دانش آموز به وجود آمده باشد، تربیت صحیح اسلامی عاملی برای از بین بردن آن زمینه است. به طوری که حتی محیط فاسد، رفیق بد، معلم بی دین در انحراف انسان کارگر نیفتد. بنابراین،«تربیت» عامل اساسی است و باید بدان توجه بسیار شود. والدین، باید اصول تربیت در اسلام را بیاموزند و در مراحل مختلف زندگی کودک، آن اصول را بکار گیرند.

نبایدها
۱.نباید در تربیت دانش آموزان سرزنش را به کاربرد؛ سرزنش و مقایسه افراد با یکدیگر را از عوامل بروز ناهنجاری هایی نظیر افسردگی و نداشتن اعتماد به نفس در فرد عنوان کرده و تصریح می کند: این عوامل تخریب شخصیت فرد را بدنبال خواهند داشت و بجای آنکه پیام های مثبت را به وی منتقل کنند، پیام های منفی و مخرب را انتقال می دهند.
۲.هرگز نباید فرزندان را با دیگران و هم و سن سالهای آنها مقایسه کرد، برخی والدین فرزندان خود را به واسطه تمکن مالی مورد سرزنش قرار می دهند که چرا این لباس را پوشیدی، چرا این گونه نشستی، این کار در شان ما نیست، دوستت به (مسجد می رود و قرآن آموزی و اذان یاد میگیرد) تو……. این باید و نبایدها اعتماد به نفس افراد را سلب کرده و مانع از برقراری ارتباط با دیگران می شود.

زینت ها و مستحبات
۱.اقدام اولیه آموزش و پرورش
۲.تدوین کتاب درسی فرهنگ مسجدی

مکان اجرای ایده
مدارس دوره راهنمایی و دبیرستان

زمان اجرای ایده
در طول سال تحصیلی

زمینه سازی
مطرح نمودن و به تصویب رساندن طراحی کتب درسی فرهنگ مسجدی در مجمع های دولتی نظیر وزارت آموزش و پرورش یا مجلس دولت جمهوری اسلامی ایران

مسأله
۱.تبین اخلاق اسلامی برای نوجوانان و در نتیجه تحکیم روابط خانواده و جامعه رو به افزایش پیش خواهد رفت.
۲.عدم وجود هیچ گونه محتوای آموزشی در رابطه با فرهنگ مسجد علی رغم جایگاه ویزه این نهاد در فرهنگ اسلامی.

دستاوردهای ایده
۱.روابط تربیتی علوم و اخلاق اسلامی بینی و مابین محورهای مدرسه تا مسجد رو به پیشرفت پیش خواهد رفت.
۲.آشنایی دانش آموزان با فرهنگ مسجد، آداب و فضایل و نحوه حضور در مسجد از دوران نوجوانی

سابقه اجرای ایده:

مدرسه های قرآنی

پشتوانه نظری:

گوشه ای از بیانات مقام معظم رهبری:
«چه نیکوست که دانش آموزان برجسته و ممتاز در هر محل، در مسجد و در برابر چشم مردم و از سوی امام جماعت، تشویق شوند. مسجد باید رابطه‌ خود را با جوانانی که ازدواج می کنند، با کسانی که به موفقیتهای علمی و اجتماعی و هنری و ورزشی دست می‌یابند، با صاحب همّتانی که کمک به دیگران را وجهه‌ همت می سازند، با غمدیدگانی که غمگساری می‌جویند، و حتی با نوزادانی که متولد می شوند، برقرار و مستحکم کند. مسجد باید در هر منطقه و محل؛ مأمن و مایه‌ خیر و برکت باشد.».
پيام به نوزدهمين اجلاس سراسرى نماز20/ 07/ 1389

تیترهای پیشنهادی:

کتب درسی دانش آموزان

بدون نظر

پاسخی بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

 

با ما در تماس باشید

توجه داشته باشید که جهت ارسال پیام به بخش‌های مورد نظر همراه با ضمیمه می‌توانید از فرم تماس با ما استفاده نمائید.


پل های ارتباطی:
۰۲۵۳۲۹۱۷۹۴۸ – ۰۳۱۵۵۵۷۱۰۹۵     
masjedideas[at]gmail[dot]com     
کانال تلگرام

ارسال کردن

کاری از "اتاق ایده پردازی فام"

با شناسه کاربری خود وارد شوید

یا    

مشخصات خود را فراموش کرده اید؟

Create Account